نویسه جدید وبلاگ


دایی ذوالفقار هنرمند لاک تراش در روستای بلیران آمل









نویسه جدید وبلاگ


بهار که نیبو گل ره نشون نئبو  

گل که نیبو بهار نوم نئبو          
.
.
.
.
نوُِم حق منه ورد زون نئبو     

این کله زون انه رون نئبو


برگردان فارسی

"بهار که نمی بود گل را نشان نمی بود                                      
 گل هم که نمی بود نامی از بهار نمی بود"
.    
.
.
"نام نیکوی حق اگر ورد زبان و ذکر مدام من نمی شد
 این زبان کوتاه الکن من این همه روان و گویا نمی شد"

محمد لطفی نوایی
شاعری که متولد سال 1323 بودند و در 4 مهرماه سال 1393 دیگر ناملایمات روزگار را نمی بیند. کسی که وقتی زنده بود نامی از او در محافل شهری بیان نمی شد اما وقتی درگذشت، در خبرگزاری ها از او به عنوان نیمای دوم یاد کردند. در صورتی که وقتی بیمار و گرفتار بود هیچ یک از مسئولین و اهالی فرهنگ به او کمک نکردند مگر چند تن از فرهنگ دوستان این سرزمین، خدایش بیاموزاد.
هر وقت به برای دیدن ایشان می رفتم سراسر وجودم را غم فرا می گرفت و پیش خودم می گفتم، که دور از انصاف است که شرایط زندگی فردی توانمند در عرصه فرهنگ این باشد و از طرفی دیگر افرادی که توانمندی شعری مناسب ندارند و فقط تملق و چاپلوسی توانمندی آنهاست، جایگاهی به مراتب بهتر داشته باشد.
نکته جالب این است که با وجود افراد دل شکسته همچون لطفی در این شهر هر سال بزرگداشت های مختلفی در تالار های پرهزینه شهر برگزار می شود، البته بیشتر تبلیغاتی از یک طایفه خاص در مقابل طایفه دیگر است. نوعی نگرش به جایگاه افراد که متناسب با جایگاه فرد نیست بلکه جایگاه طایفه اوست و در دنیای قرن بیست و یکم جایی ندارد و فقط سران بی خرد این طوایف برای مقابله به مثل با دیگر طوایف به برگزاری بزرگداشت هایی برای افرادی دست می زند که کارنامه ی آنها لایق تقدیر ساده نیست چه برسد به بزرگداشت با هزینه های میلیونی، جالب تر اینکه افرادی به عنوان استاد اعظم و پدر خوانده (البته این القاب رو من انتخاب کرند وگرنه نوچه ها فقط از واژه استاد برای ایشان استفاده می کنند) در این شهر نقش ایفا می کنند که من و دوستان جوان من خیلی مشتاق هستیم، بدانیم این استاد و استادانی از این دست چه جایگاهی علمی دارند، چند کتاب، مقاله و سخنرانی در همایش های داخلی (بین المللی پیش کش آقایان) دارند که خود رو لایق چنین جایگاهی می دانند و در همه مراسم ها و محافل شهری حضور پر رنگ دارند و به واقع گویا باور کردند که چنین جایگاه دارند اما فراموش نکنند که فقط به کسوت خود بنازند نه جایگاه علمی که ندارند.
و اما آخر اینکه: لطفی رفت و لطفی های زیادی در این شهر هستند که با وجود افرادی که توسط طوایف آنها ملقب به مقام شامخ استادی شدند، هرگز دیده نمی شوند. امید به روزی که بساط طایفه و عشیره گری در این شهر برچیده شود و فقط مقام و جایگاه افراد براساس توانمندی و فعالیت شان مورد اجر واقع شود، نه پشتوانه تیره و طایفه شان.









نویسه جدید وبلاگ

   Localization of Garrisons in Tabaristan during Early Islamic Era
برای دریافت این مقاله روی این قسمت کلیک کنید.









نویسه جدید وبلاگ




Possible Sources of Iron in Hassanlu, Iran
برای دریافت این مقاله روی این قسمت کلیک کنید.





نویسه جدید وبلاگ


گنج نوشت
 
کتاب گنج نوشت کاری از دوستان و همکاران در مرکز آمل شناسی به سرپرستی استاد نصرالله هومند می باشد. مراسم رونمایی از این کتاب در عصر روز 15 شهریور ماه در سالن اجتماعات اداره فرهنگ و ارشاد شهرستان آمل برگزار می شود.






نویسه جدید وبلاگ



پژوهشگران و محققانی که مشتاق به همکاری و ارسال مقاله در گستره فرهنگ مازندران هستند می توانند مقالات خود را برای نشریه تپور نامک ارسال نمایند. اطلاعات مربوط به چارچوب و محوریت مقالات و نحوه ارسال آن را می توانید مطالعه کنید و همچنین برای اطلاعات بیشتر می توانید از طریق این لینک با بنیاد فرهنگ مهر آمل و مرکز آمل شناسی بیشتر آشنا شوید. 


نشريه تپور نامک

نشريه اي مربوط به مرکز آمل شناسي وابسته به بنياد فرهنگ مهر آمل
تپورنامک نشريه اي با محوريت موضوعي: تاريخ – باستان شناسي – جغرافيا – معماري – شهرسازي – مردم شناسي – استوره – ادبيات – فرهنگ بومي و حوزه هاي مرتبط در گستره استان مازندران در ارتباط با شهرستان آمل مي باشد. علاقمندان مي توانند مقالات خود را به رايانامه نشريه Tapournamak@gmail.com ارسال نماييد.

نکاتي چند براي ارسال مقاله به گاهنامه تپورنامک
تنها مقالاتي جهت داوري و انجام مراحل چاپ در نشريه مورد پذيرش قرار مي گيرد که در چارچوب محور و چارچوب هاي فوق الذکر باشد.
الف) ساختار مقاله:
نام مقاله، چكيده( نزديك به 200 واژه)، واژگان كليدي( چهار تا هشت واژه)، در آمد، روش پژوهش، متن اصلي، بحث و نتيجه گيري ، سپاسگزاري، پي نوشت (ها) و کتابشناسي.

ب) شيوه تنظيم منابع:
-تنها منابعي در پايان مقاله ذکر شود که در متن مقاله به ان ارجاع داده شده باشد.
-در هنگام تنظيم کتابشناسي منابع بر اساس زبان دسته بندي الف) منابع فارسي ب) منابع غير فارسي ذکر گردد.
-ارجاعات مقاله خود را به شكل زير تنظيم كنيد:
كليه ي منابع مقاله را بر اساس نام خانوادگي مؤلف و ترتيب الفبايي تنظيم و در صورت چند زبانه بودن  منابع آنها را تفكيك كنيد.
1.ارجاع کتاب: نام خانوادگي، نام، سال چاپ، عنوان كتاب، نوبت چاپ، محل چاپ، نام ناشر.
مجيدزاده، يوسف، 1370، تاريخ و تمدن ايلام، تهران، مركز نشر دانشگاهي.
2.نحوه ارجاع به مجله در پايان مقاله: نام خانوادگي، نام، سال چاپ، عنوان مقاله، نام مجله، شماره مجله، شماره صفحات مقاله در مجله.
طلايي،حسن،1373، پيشينه ظروف سفالين لوله دار و مهاجرت آرياييها ، مجله باستان شناسي و تاريخ، سال نهم، پاييز و زمستان، صص 9-15.
Alizadeh,A., 1988," Socio-Economic Complexity in Southwestern Iran During the Vth and IVth millennia B.C:The evidence From Tall-Bakun A"Iran,26:17-34

3.در خود متن مقاله، هرجايي كه احتياج به ذكر منبع بود، پرانتز باز كنيد؛ اول نام مؤلف، بعد سال انتشار منبع و سپس صفحه ي مورد نظر را بنويسيد:
نحوه ارجاع به منابع :  داخل متن
اگر مولف يك نفر باشد (هومند، 1390: 40)  اگر دو نفر باشند (ويت و دايسون، 1389 :120)   اگر مولف ها بيشتر از دو نفر باشند (هومند و ديگران، 320:1390)   (مجيدزاده،1370:86) يا (15:Talai 1984)
4.در مورد متن هاي تاريخي و كهن مي توان فقط عنوان كتاب و صفحه ي مورد نظر را ذكر كرد
 (تاريخ بيهقي،ص397).
و در صورت چند جلد بودن منبع به صورت: (ابن کثير، 1424: 2/3777)
در تبديل سالهاي تاريخي از هجري به ميلادي و وارونه ي آن ريزبيني بايسته را به جا آوريد. پيشنهاد مي شود از جستار زير بهره بگيريد.
فرديناند و وستنفلد و ادوارد ماهلر، تقويم تطبيقي هزار و پانصد ساله هجري قمري و ميلادي، مقدمه و تجديد نظر از حكيم الدين قريشي، تهران. فرهنگسراي نياوران.1360.
ج)ساير نکات:
1.    نام و نام خانودگي، نشاني کامل پستي و الکترونيکي و شماره تلفن نويسنده (ها) در صفحه نخست مقاله ذکر شود.
2.    مقاله هاي تأليفي روشن، مستند و نييجه پزوهس نويسنده (ها) و قبلا در نشريات داخلي و خارجي منتشر نشده باشد.
3.    در صورتي كه مقاله ترجمه است، نسخه اي از متن اصلي مقاله، مشخصات كامل، كتاب شناسي آن و چكيده اي از ترجمه فارسي را در چند سطر همراه مقاله بفرستيد.
4.    مقاله بر روي يك كاغذ A4، چاپ شود و در قالب نرم افزار word و PDF بر روي يك لوح فشرده فرستاده شود.
5.    عکس ها و تصاوير علاوه بر اين در فايل متني ارسال مي گردند به صورت مجرا با پسوند tiff  و dpi300 ارسال گردد.
6.    عکس ها و طرح ها شماره گذاري شود.
7.    هيات تحريريه در رد و پذيرش مقاله مجاز است و مقالات ارسالي مسترد نمي گردد.
8.    مسوليت محتوي مقالات بر عهده نويسنده(ها) مي باشد و هيات تحريريه در ويرايش ادبي مقالات آزاد است.





نویسه جدید وبلاگ

مطلب جدید من در اخبار مازندران

تاثیر گردشگری بر رونق صنایع دستی در استان مازندران- دایی ذوالفقار مردی با ذوق که به خوبی به این تاثیر پی برد

بررسی آمارهای مربوط به بازدید گردشگران از مراکز تولید صنایع دستی، نشانگر آن است که صنایع دستی یا هنرهای صناعی که یکی از مظاهر فرهنگی و هنری محسوب می شود، می تواند عامل مهم و حتی موجبی برای جلب و جذب گردشگران به حساب آید، همچنین رونق گردشگری در منطقه موجب احیای صنایع دستی گردد. چرا که هر اثر صنایع دستی بازگو کننده ی خصوصیات تاریخی، اجتماعی و فرهنگی یک کشور و حتی منطقه و محل تولید است و می تواند در شناساندن هنر اصیل و بومی و فرهنگ نقش اساسی ایفا کند. بررسی های سه دهه ی پایانی قرن بیستم میلادی تا به امروز، این واقعیت را مطرح کرده است که خرید سوغات آن هم سوغاتی ماندگار و با هویت که ضمنا نشانه ها و علائم و نمادهایی از مکان و موضوع بازدید را به همراه داشته باشد، نه تنها تکمیل کننده ی سفر و بازدیدهای گردشگران است بلکه گاه جاذبه ای فراتر از مکان های تاریخی و باستانی در توریست ها ایجاد می کند بر اساس اطلاعات و دانسته های قبلی و یا در مواجهه با آثار زیبای صنایع دستی که ضمن دوام به واسطه ی برخورداری از نگاره ها، رنگ ها و رنگ آمیزهای سنتی، بومی و ملی، حکایتگر هویت فرهنگی و نشانه ای گویا از مناطق مورد بازدید است، به سرعت جلب و جذب چنین آثاری می شوند تا ارزنده ترین هدیه، مناسب ترین سوغات و بهترین ره آورد سفر را برای خانواده، دوستان و آشنایان فراهم آورند.

صنایع دستی در مازندران همچون دیگر قسمت های ایران قدمت زیادی دارد. یکی از این صنایع دستی که منطبق بر نوع اقلیم و جغرافیای مازندران بوده و امروزه  تقریباً در حال فراموشی است، هنر لاک تراشی یا چوتاشی (کچه تاشی) است که در گذشته در مناطق جنگلی و روستایی مورد توجه پیشروان بوده و انواع ساخته های آن بر اساس نیاز روزمره رشد یافته و ساخته می شده است. امروزه اگرچه صنایع دستی زاده دنیای مدرن است و بسیاری از صنایع که امروزه از آن صحبت می کنیم همچون لاک تراشی در چرخه زندگی مردمان عصر خود کاربرد داشته اما امروزه به عنوان یک اثر هنری و دارای ارزش زیبایی شناختی می توان از آن یاد کرد. و همچنین می توان جایگاه آن را بخش گردشگری استان مازندران مورد مطالعه قرار داد. در این اینجا ابتدا به طور مختصر این صنایع دستی را معرفی می کنیم و بعد به نمونه موردی از موجودیت یک کارگاه لاک تراشی در بلیران آمل که جزو مناطق نمونه گردشگری است می پردازیم.

هنر لاک تراشی همان ساخت ظروف و احجام چوبی سنتی با استفاده از چوب های جنگلی است که با نقوش اسطوره ای و الهام گرفته از طبیعت اطراف منقوش می کردند. با توجه به قدمت استان مازندران و به دلیل جنگل انبوه و گونه های مختلف درختان جنگلی، طبیعتاً لاک تراشی و استفاده بومیان از چوب قدمت بسیار طولانی دارد. در گذشته بومیان ساکن مناطق جنگلی به دلیل فراوانی پوشش گیاهی بیشتر نیاز خود را از چوب تهیه می کردند و رفته رفته در ساخت لوازم چوبی از تنه و ریشه درختان مهارت یافتند.

هنر لاک تراشی یک کار ابتکاری است و جنگل نشینان با شناختی که از انواع درختان جنگلی دارند برای ساخت مصنوعات چوبی از ریشه و چوب درختان خاصی مثل افرا، راش، ملج، توسکا، ممرز، شمشاد ، نم دار و انجیلی استفاده می کنند. ظروفی که از ریشه درختان تهیه می شود سبک تر و در مقابل سرما و گرما مقاوم تر است و ترک بر نمی دارد و در اثر ضربه به سادگی نمی شکند. لاک تراشان معتقدند ظروفی که از ریشه درختان تهیه می شود، اگر خوب نگه داری شود عمر مفید آنها حداقل بالای صد سال خواهد بود. در گذشته لاک تراشان لوازم مورد نیاز در منزل را از ریشه تحتانی درخت هایی که از ساقه با شیب ملایمی در خاک نفوذ کرده اند، استفاده می کردند، به نظر آنان قسمت تحتانی این نوع ریشه ها کمتر در معرض برف و باران قرار داشت. برخی از ظروف تهیه شده از این راه عبارتند از: لاک جولِه، کِلز، تَلم، لاک دانه پاش، قندچوله، تنباکو چوله، قاشق ، مَلاقه، کَترا.

لاک: به ظرف بزرگی گفته می شود که لبه آن رو به داخل جمع شده و معمولاً از آن برای خوردن غذا استفاده می کردند. جوله: این وسیله شبیه پارچ است که در اندازه های متفاوت ساخته می شد. کاربرد اصلی اش برای دوشیدن شیر و نگه داشتن انواع مواد لبنی بود و با نقشه های مارپیچ و زنجیره ای طراحی می شود. نوع بزرگ آن مندر نام دارد که ظرفیت آن 18 کیلوگرم است. دانه پاش: به جای سینی برای پاک کردن برنج و حبوبات بکار می رود. کلز: از این وسیله چوبی به جای ملاقه برای هم زدن شیر و سرد کردن شیر استفاده می شود. در مناطق مختلف نام های گوناگونی دارد. در رامسر گیال، در بخش مرکزی کلز و کیلز و در منطقه گرگان کمچه لز می گویند. کچه یا کترا: همان قاشق است و از ساقه یا شاخه شمشاد ساخته می شود که در کنار وسایل امروزی همچنان کاربرد دارد. گیله لاک: به عنوان پیمانه استفاده می شود و حدود 6 کیلوگرم شالی یا جو و 7/5 کیلوگرم گندم ظرفیت دارد. عصا: از چوب درخت آزاد یا ازدار به نام محلی ساخته می شود. قندچوله: برای خرد کردن قند بکار می رود. تنباکو چوله: به عنوان ظرف تنباکو مورد استفاده قرار می گیرد. سیرکوب: در اندازه های متقفاوت ساخته می شود. در قدیم از این ظرف برای کوبیدن و خرد کردن نیز استفاده می شد.

از انواع مختلف این وسایل چوبی نام برده شده بیشتر آن ها امروزه کاربردی نیستند و در این میان ملاقه، کترا و قاشق کاربردی بوده و دیگر موارد با توجه به تغییر سبک زندگی مردمان می توان به عنوان وسایل تزیینی که دارای بار معنایی از شیوه و وضعیت زندگی مردمان بومی و سنتی مازندران است، عرضه گردد.

یکی از مناطقی که هنر لاک تراشی در آن امروزه به این شیوه در جریان است، روستای بلیران آمل می باشد که در فاصله 15 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان آمل قرار گرفته است. اگرچه در سالهای اخیر بدلیل کمبود امکانات و و زیر ساخت های مناسب تعداد زیادی از مردم این روستا به شهر مهاجرت نموده اند. در صورتی که در این روستا آثار تاریخی و فرهنگی و همچنین مناظر طبیعی و دیدنی مشاهده می گردد، که در نوع خود بی نظیر است. روستای مذکور بافت روستایی خود را تا حدی حفظ کرده است. همچنین موجودیت آثار تاریخی و فرهنگی مانند سقانفار و یا تکیه هایی از دوره قاجار در این روستا وجود دارد که می توانند بسیاری از گردشگران را به خود جذب کند. در بالا دست این روستا نیز گروه دیرینه شناسی از دانشگاه تهران و کشور فرانسه به این منطقه عزیمت نموده که آثاری مربوطه به دوره پارینه سنگی جدید کشف نموده اند. در جنوب روستا آثار طبیعی از قبیل : منطقه لارو سر، گرم رود یا به اصطلاح عامه گرو، منطقه جفت سنگ، منطقه لاله زار مشاهده می شود، که نشان از پتانسیل بالا این منطقه در جذب گردشگر دارد و امروزه نیز گردشگران فراوان در زمینه طبیعت گردی را به خود جذب کرده است. با عبور از کوچه های این روستا که با معماری بومی منطقه مازندران به زیبای در دل جنگل خودنمایی می کند به کارگاه لاک تراشی دایی ذوالفقار می رسید. ایشان با توجه به وجود گردشگر این منطقه و با استفاده از ذوق و سلیقه خود بسیاری از این وسایل چوبی را که در گذشته کاربردی بود به شکل صنایع دستی و هنری تزیینی در آورده و به گردشگران عرصه می کند که در این میان جوله و کلز بیشتر از دیگر انواع وسایل چوبی مورد پسند گردشکران می باشد. البته جای بسی خوشنودی است که فرزندی از ایشان هنر پدر را فرا گرفته و به ایشان به این امر کمک می کند زیرا امروزه اکثر فرزندان با توجه به عدم حمایت لازم از هنرمندان در عرصه صنایع دستی تمایلی به ادامه حرفه پدری ندارند و این شاید دلیل اصلی فراموشی بسیاری از حرفه های دستی از استان باشد و از دیگر دلایل فراموشی این صنایع عدم توجه به آموزش و تربیت هنرجویان در سطح استان است.

به طور کلی در این منطقه با توجه به وجود پتانسیل های فراوان برای جذب گردشگر، دایی ذوالفقار با ذوق و بینش درستی از وضعیت موجود حاصل از حضور گردشگر در روستای بلیران به تولید و عرضه وسایل چوبی به شکل تزیینی پرداخت و موجب رونق این هنر شد. امید است دیگر صنایع دستی مازندران همچون نمد مالی، چادر شب بافی، سفالگری و .... در سایه حمایت مسئولین و ذوق و استعداد هنرمندان رونق یافته و از فراموشی آن ها جلوگیری شود.

 







نویسه جدید وبلاگ







نویسه جدید وبلاگ

تلار - روستای بلیران آملتلار - روستای بلیران آمل





نویسه جدید وبلاگ

معرفی برخی پتانسیل های گردشگری تاریخی فرهنگی در شهرستان آمل

شهرستان آمل در قسمت مرکزی استان مازندران قرار گرفته است و با توجه به موقعیت قرار گیری آن در استان و نزدیکی به پایتخت و هم چنین وجود جاده هراز، به نوعی موقعیت چهار راه ارتباطی را بین شهرهای منطقه مازندران داراست. شهرستان آمل با داشتن جاذبه های طبیعت گردی غنی، هر ساله گردشگران داخلی بسیاری را به خود جلب می کند. این در حالی  است که این منطقه از پتانسیل­های گردشگری فرهنگی-تاریخی نیز برخوردار است که متاسفانه به دلیل عدم شناخت و معرفی مناسب، گردشگران به این سمت هدایت نمی شوند و تقریباً همه ی گردشگرانی که به این شهرستان سفر می کنند هدفشان لذت بردن از جاذبه های طبیعت گردی است و به جرأت می توان گفت تقریباً بیشتر آنان از وجود جاذبه های فرهنگی تاریخی غنی در این شهرستان بی اطلاع هستند. لذا شهرستان آمل با توجه به دارا بودن محوطه ها و ابنیه های تاریخی فراوان می تواند در صورت برنامه ریزی مناسب، موجب آگاهی بخشی تاریخی و فرهنگی مناسب را برای گردشگر فراهم نمود. به همین منظور در این نوشتار به معرفی برخی پتانسیل های گردشگری تاریخی - فرهنگی شهرستان آمل می پردازیم. لازم به ذکر است به دلیل اهمیت دره هراز  به عنوان مسیر ارتباطی که بسیار از گردشگران از آن تردد خواهند کرد ابتدا به معرفی برخی از پتانسیل های گردشگری تاریخی فرهنگی در این مسیر پرادخته و سپس به منطقه بلیران و محوطه قلعه کش دابوشت و سرانجام به معرفی پتانسیل در شهر آمل پرداخته ایم.


کافر کلی های محور هراز:

غار هاي دستكند محور هراز كه در منطقه كافر كلي ناميده مي شوند، فضاهاي دست كندي هستند كه در محور هراز و نقاط مختلف منطقه بالا لاريجان، در ميان بندها و پرتگاهها تراشيده شده است و در هيچ يك از نقاط ايران اين غار هاي دستكند تا اين حد متمركز نيستند. اگر چه تفسيرهاي فراواني در مورد ساختن اين گونه سازه ها در منطقه ايراد شده ولي گويا هنوز نمي توان در مورد علت ساختاري اين فضاهاي معماري و دوره (هاي) اين سازه ها سخني به قطع بيان كرد. از جمله فرضيه هاي مطرح شده در مورد اين سازه ها اين گونه است كه: آيا اين فضاهاي معماري در دوره ماد ساخته شده اند(با موجوديت گوردخمه هاي منسوب به ماد در نقاط مختلف ايران و عراق امروزي). از جمله فرضيه هاي ديگر اينكه آيا اين دخمه ها توسط برخي از مردمان ساكن در منطقه ايجاد گرديد تا خود را از جمع تازه مسلمانان جدا كرده تا بهتر بتوانند بر آيين و كيش نياكان خود باقي بمانند. و يا اينكه آيا فضاهاي معماري در اوايل دوره اسلامي ساخته شده اند كه در مقابل تهاجم اقوام تازه وارد مقابله مي كردند. البته موضوع اخير بيشتر مي تواند درخصوص اين غار هاي دستكند صادق تر باشد. در محور هراز به فاصله 42 كيلومتر از روستاي اسك تا پنجاب از بخش نمارستاق در 13 نقطه با تعداد متغيير غارهاي دست كندي مواجه هستيم كه در دل كوه كنده شده اند و جالب اينكه 6 نقطه از اين غارها در كنار جاده هراز و دره رودخانه هراز واقع شده اند و مابقي طي چندين كيلومتر و در فاصله دورتري از تنگه هراز قرار دارند. دوست خوبم جمشید محمدی مسئول یگان حفاظت میراث فرهنگی شهرستان آمل در مورد کافر کلی های محور هراز مطالعات فراوانی اناجم داده و نتایج ان رار در غالب چند مقاله منتشر نموده اند.

غارها ي دستكند محور هراز شامل

1-     غارهای دستکند روستای آب اسک

2-     غارهای دستکند روستای نیاک

3-     غارهای دستکند دره آینه ممنون روبروی روستای نیاک درسمت راست جاده هراز

4-     غارهای دستکند تخته پل. بین روستای نیاک و پلمون

5-     غارهای دستکند دارسون در 3 کیلومتری شهر رینه

6-     غارهای دستکند روستای گیلاس

7-      مجموعه غارهای دستکند روستای پلمون

8-     غارهای دستکند روستای کنار انجام

9-     غارهای دستکند روستای آبگرم

10- غارهای دستکند روستای گزانه و ملار

11- غارهای دستکند روستای بایجان

12- غارهای دستکند روستای کهرود و کیان

13-  مجموعه غارهای دستکند روستای پنجاب


 

 









 قلعه ملک بهمن :

این قلعه در روستای شاهاندشت بخش لاریجان شهرستان آمل واقع شده است. مأمن و پایگاه ملک بهمن از حکّام آل پادوسبانان و آخرین سلسله استندار لاریجان بوده است که در سال 1005 هجری به فرمان شاه عبّاسی تسخیر شد.


 







نقش برجسته شکل شاه:

این نقش برجسته در جاده هراز و قبل از وانا بر دیواره کوه قرار دارد. . در بخش غربی تونل وانا در تنگه بند بریده - واقع در جاده هراز - و در مقابل آثار و بقایای راهسازی از دوره ساسانیان، در محلی که به شکل شاه معروف است جدیدترین و آخرین نقش برجسته قاجار و ایران در بین ۱۰1 نقش برجسته کشف شده ایران دیده می شود  که در آن ناصرالدین شاه قاجار و جمعی از درباریان او به چشم می خورند. با به قدرت رسیدن قاجاریه و انتخاب تهران به عنوان پایتخت، به دستور ناصرالدین شاه قاجار مسیرهای قدیمی و مال رو در دره‌ های هراز و چالوس تعمیر و به راه ارابه رو تبدیل گشتند. در سال ۱۲۹۰ ه. ق، ناصرالدین شاه مجدداً دستور به بهسازی مسیر لاریجان (جاده هراز) داده و حسین علیخان وزیر را به سرپرستی این کار منصوب نمود. وی نیز با همکاری گاستیگیرخان، مهندس اطریشی که در خدمت دولت ایران بود، جاده را به اندازه ای پهن کرد که دو ارابه بتوانند از آن عبور کنند. در سال ۱۲۹۵ ه. ق (1879 م) و با اتمام عملیات ساخت این راه، به عنوان یادبود نقشی از شاه قاجار در یکی از صعب العبورترین نقاط این مسیر به نام "تنگهِ بندِ بریده" به مناسبت بازسازی و ساخت جاده قدیم مازندران حجاری شده است.


    



















محوطه پارینه سنگی جدید بلیران:

روستای بلیران در جنوب شرق شهرستان آمل واقع شده است. مسیر دسترسی به این منطقه زیبا از روستای کمدره واقع در کیلومتر ۱۵ جاده قدیم آمل به بابل می‌باشد و از مناطق ویژه گردشگری است که علاوه بر دارا بودن پتانسیلهای طبیعت گردی وآب درمانی رودخانه (گرمارود) دارای محوطه ای مربوط به دوران پارینه سنگی است که حاصل فعاليت هاي هیئت مشترک مرکز ملی تحقیقات علمی (CNRS) فرانسه به سرپرستی دکتر ژیل بریون با دکتر عسگری خانقاه از دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران در سال 2005 ميلادي در روستای بلیران شهرستان آمل بوده است. تراس كوارترنر بليران در عمق دره اي واقع در 15كيلو متري جنوب شهرستان آمل، در دره گرم رود واقع شده است. آثار پارینه سنگی فوقانی در محوطه بلیران آمل، عبارتند از قطعات ریزی از ابزارهای سنگی و جدا شده از آن ها، آثاری از صدف های رودخانه ای و دریایی و آثار و بقایایی از استخوان های حیوانی بوده است. این لایه بر اساس شواهد زمین شناختی 15000 الی 29000 سال قدمت دارد و حاوی ابزارسنگی های انسانی پس از یخبندان چهارم است. البته جدیدترین دستاورد حاصل از تاریخگذاری این محوطه، حکایت از آن دارد که قدمت آن به 344 ±34727 سال قبل تعلق دارد.
























     محوطه قلعه کش :

تپه قلعه کش در حاشیه غربی و جنوب غربی روستای قلعه کش شهر دابو دشت شهرستان آمل قرار گرفته است. پژوهش های باستان شناختی در این محوطه از سال 1387 توسط ابراهیم امیرکلایی آغاز شد و تا بدین روز ادامه دارد. در بررسی های سطحی از این محوطه انبوهی از سفالهای خاکستری روشن و تیره، سفال قرمز روشن بعضا سفالهای اسلامی اسگرافیتو نوع آمل و همینطور جوش کوره وسرباره فلز شناسایی شد. در این سال به منظور تعیین عرصه و حریم محوطه، 16 گمانه آزمایشی در پیرامون بلافصل محوطه در ابعاد 5/1×2 متر ایجاد گردید. و در سال های 1388 و 1391 گمانه لایه نگاری(S. T. NW) در قسمت شمال غربی محوطه ایجاد گردید و کاوش تا خاک بکر در عمق 13 متر ادامه پیدا کرد و به منظور درک بهتر بسترهای یافت شده در گمانه لایه نگاری، دو ترانشه افقی یکی به ابعاد 5×5 متر و دیگری به ابعاد 5×7 متر در بخش جنوبی ترانشه S.T. NW ایجاد گردید. کاوش در محوطه قلعه کش توانست اطلاعات مهمی را از دو دوره مهم پیش از تاریخی عصر مفرغ و آهن در اختیار ما قرار دهد.


 














  بقایای شهر قدیم آمل: درمحله پايين بازارواقع شده و داراي مساحتي درحدود25  هكتاراست. باستناد متون تاريخي ومدارك باستان شناسي اين شهردردوره پيش ازاسلام ودوران اسلامي شهري بسيارآباد و پر رونق بوده است. اين اسفنديار مي نويسد: شهرقديم آمل داراي چهار دروازه باب جرجان-باب گيلان-باب الجبل وباب البحربوده كه محدوده آن بوسيله حصارعظيم خشتي ژرف درگرداگردآن مستحكم گرديده بود.آثار و نمودهاي فرهنگي-تاريخي شهرقديم آمل از قبيل : مساجد ، بقاع متبركه ، پلها وغيره مي تواند نشانگرعظمت وآباداني اين شهردرادوارگذشته باشد.





 مقبره شمس آل رسول: این بنا در خیابان شهید بهشتی اندیشه 49 واقع شده است. هر ضلع این ینا 70/8 سانتیمتر است بنا به صورت چهار طاقي بوده كه بعلت شباهت آن به آتشكده به همين نام معروف شده است و همچنين محمد حسن خان اعتمادالسلطنه به اشتباه اين گنبد ها را آتشكده معرفي كرده است در حالي كه اين بناها اسلامي است و مقابر خصوصي افراد است بنا مربوط به قرن نهم هجري قمري بوده و از وسعت قابل ملاحظه نسبت به بناهاي دوره خود برخورداراست بقعه بصورت چهار گوشه و گنبد مخروطي است وگنبد آن دو پوش مي باشد كه هر دو پوش آن در اثر زلزله و عوامل جوي منطقه خراب شده است عمده تزيينات بنا طاق و قوس و قرنيسهاي آجري و كاشيكاري در قسمت فوقاني است.



       



























مقبره ناصرالحق:

بقعه متبركه حسن بن علي الناصر الحق كه در تاريخ 25شعبان سال 304 ه .ق در آمل وفات يافت . در محله پايين بازار و در محدوده شهر قديم آمل قرار دارد . اين مزار محل زيارت شيعيان چهار اماميه سراسر جهان به ويژه زيديه كشور يمن است . بناي اوليه آن با توجه به متون تاريخي از ميان رفته و بناي فعلي در قرن نهم ه. ق توسط فرزندان مير قوا م الدين مرعشي ساخته شده است. مقبره ناصرالحق بنايي است چهار ضلعي كه در نماي بيروني چهار گوشه بنا را با چهار گوشواره پركر ده و پايه اي هشت ضلعي براي گنبد رك هشت وجهي بوجود آورده اند. آبريز بام بر روي دوازده عدد قرنيس سينه كفتري و در ميان هر دو قرنيس نيم دايره تزييني است.


























      

مشهد میر بزرگ:

عمارت و مقبره‌ای است که مربوط به دوره صفوی و در سبزه میدان، محوطه مصلی آمل واقع شده است. این بنا با کاشی کاری های بسیار زیبا تزیین شده است. مصالح اصلی بنا از آجر است، ولی داخل آن و در سردر آن کتیبه هایی قرار دادر. نقوش تزیینی به ار رفته در بنا نیز از نقوش اسلیمی است.



 














 پل دوازده چشمه:

ا اين پل از آجر ساخته شده و مربوط به دوران حكومت  شاه عباس صفوي است تاريخ د قيق بناي آن احتمالا 1018 ه. ق و آغاز قرن يازدهم هجرت است . این پل که دارای عرضی در حدود 130 متر و پهنا آ« در حدود 3 متر است.


 

 











 امامزاده قاسم بن موسي بن جعفر (ع):

بناي امامزاده قاسم با توجه به الما نهاي معماري مربوط به دوره قاجار مي باشد. بنا هشت ضلعي از آجر كه بر جدار داخلي هر يك از اضلاع آن طا قهايي ساخته شده است پهناي هر ضلع آن از داخل 175 سانتيمتر است.



     


















حسینه مدنی:

حسینیه مدني به سبك دوره قاجار در پايين بازار آمل پايين تر از مسجد هاشمي  كوچه حسينيه در بافت قديمي آمل قرار دارد پلان اين بنا مستطيل شكل داراي دوطبقه با حياط شمالي و جنوبي است حياط خانه داراي طاق نماهاي منقوش است.


 

 






















    موزه تاریخ آمل:

موزه تاریخ آمل در خیابان امام رضا و در بین دو پل معلق آمل  و پل دوازده چشمه قراردارد. ساختمان موزه ابتدا در سال 1315 به عنوان اداره مالیه (دارایی) شهرستان آمل بنا گردید و در 30 خرداد 1358 به شماره 1525 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد. این بنا در سال 1387 با کاربری فرهنگی در اختیار اداره میراث فرهنگی قرار گرفت که پس از مرمت و بازسازی در سال 1389 به عنوان موزه تاریخ آمل افتتاح شد.
موزه تاریخ آمل دارای دو طبقه شامل گالری های آثار باستانی، مردم شناسی و اسناد تاریخی استان مازندران است
. گالری بخش اشیای مردم شناسی موزه آمل نمونه ای از بافته های محلی شامل جاجیم، گلیم و ظروف چوبی و ظروف مسی مانند آفتابه لگن، کاسه، سینی و دهها اثردیگر در این بخش است.

دربخش اسناد تاریخی این موزه ، گزارش های ادارات وقت در مورد زلزله و آتش سوزی آمل مربوط به سال های 1335 و1336 و نیز دست نوشته های شاهان دوره قاجار و مکاتبات اداری دربارقاجار با حاکمان و روسای این شهرستان به چشم می خورد. قدیمی ترین دست نوشته های اسناد تاریخی موزه صورت اسامی علما درآمل در سال 1286 هجری قمری است.
اما در بخش باستان شناسی که این بخش را از دیگر قسمت های موزه متمایزکرده وجود اشیای با ارزش پیش از تاریخی و تاریخی است که قدمت تعدادی از این آثار به بیش از سه هزار سال قبل از میلاد می رسد . بخش باستان شناسی موزه تاریخ آمل آثاری همچون سفال ، فلز، سنگ وشیشه که به جای مانده از دوران پیش از تاریخ تا زمان قاجار در محدوده شمال کشور و نیز معرفی اشیای سفالینه از سایر استانهای کشور و فرهنگهای تاثیرگذار و تاثیرپذیرمنطقه شمال کشوراست، همچنین آثار بدست آمده از کاوش های باستان شناسی شهرستان آمل همچون محوطه قلعه کش در این موزه به نمایش گذاشته شده است.


 






گزارش تخلف
بعدی